درباره ی دبستان

آموزشگاه «فرهنگ» در تابستان ۱۳۷۹ با نامی دیگر و با همکاری گروهی از دانشجویان پناهنده‌ی افغانستانی دانشگاه تهران، در جنوب شهر تهران بنیانگذاری شد. برجسته ­ترین آماج از راه اندازی این دبستان و دبیرستان فراهمیدن جایی برای آموختن دانش پایه به کودکان بازمانده از درس بود. ­­دانش‌­آموزانی که با نگر به دشواری های پناهندگی در کشور میزبان و از برای نداشتن کارت شناسایی نمی توانستند در آموزشگاه­‌های دولتی و رسمی نام نویسی نموده و از آموزش برخوردار شوند.

یادآوری میشود که در ایران به آموزشگاه­هایی که پناهجویان برای آموزش کودکان پناهجو بنیان­گذاری کرد‌‌‌ه‌­اند«مدارس خودگردان» می گویند. آموزشگاه‌­هایی که در خانه­ها، مسجدها، پیرامون کارگاه‌ها، و دیگر، با کمترین ابزارها و بایسته های آموزشی راه اندازی شده و همه ی کارکنان و آموزگاران آن پناهجویانی بودند که در دبیرستانها و یا دانشگاه‌های ایران درس خوانده بودند. «مدارس خودگردان» پروانه­‌ی کار از سوی سازمان‌های دولتی نداشتند، کارنامه­‌های آنها در هیچ دیوان دولتی پذیرفته نبود و هر از گاهی هم از سوی سازمان­های دولتی بازخواست شده و درِ آنها بسته می شد. اما از آنجایی که هیچ راه دیگری برای آموزش کودکان بازمانده از درس در دسترس نبود، این آموزشگاه­‌ها با همه­‌ی چالش‌­ها و دشواری­‌های فرارو، بار آموزش کودکان افغانستانی را به دوش می­کشیدند. آغاز به کار آموزشگاه­‌های خودگردان به نخستین سال­های دهه­‌ی شست خورشیدی بر می گردد. زمانی که دستورهای دشوارتری برای آموزش کودکان پناهجو در آموزشگاه‌های دولتی برنهاده شد.

در این سالیان دراز و با همه‌­ی سختی­‌های کار، «مدارس خودگردان» توانست بار آموزش کودکان فراوانی را به دوش کشیده و سرفراز  بیرون آید. هرچند در این سال‌­های واپسین درهای دبستان و دبیرستا‌‌‌‌‌ن‌های دولتی به روی بچه‌­های پناهجو باز شده است اما هنوز هم شماری از این آموزشگاه‌ها در کلان شهرها و شهرک‌­های پیرامون آن­ها و برخی روستاها به آموزش کودکان پناهجو می پردازند.  مدارس خودگردان در دوره­‌ی سی ساله­ای که کودکان بازمانده از درس پناهجو هیچ جایی برای آموزش نداشتند روزنه‌­ی امیدی برای آنان بود.

 آموزشگاه «فرهنگ» هم یکی از مدارس خودگردان پیشرو در تهران بود که از سه سال پیش(از سال ۱۳۹۳) با پروانه­‌ی رسمی« مرکز بین الملل آموزش و پرورش» به کودکان پناهجو آموزش می­دهد. این آموزشگاه دارای سه بخش: دبستان، میانه و دبیرستان می­باشد که نیمی از دانش آموزان دختر و نیمی دیگر پسر بوده و در سال آموزشی روان(۹۶-۱۳۹۵) نیز دارای ۱۴۰دانش‌­آموز و ۱۶ آموزگار و کارمند است.

آموزشگاه «فرهنگ» از آغاز راه اندازی در سال ۱۳۷۹ خورشیدی تاکنون و در این ۱۸ سال توانسته است نزدیک به ۹۰۰۰ کودک و بزرگ­سال را در پایه­‌های دبستان، راهنمایی و دبیرستان آموزش دهد به گونه­ای که امروز دو سوم آموزگاران آن، دانش آموزان سال­های پیشین و نخستین این دبستان هستند و بسیاری از دانش آموزان این آموزشگاه نیز اکنون در دوره­‌های دکتری و سرکارشناسی و کارشناسی سرگرم فراگیری دانش­‌اند.

آموزشگاه «فرهنگ» در همه­‌ی این سالها نه تنها روزنه­‌ی امیدی برای بسیاری از کودکان که هیچ جای دیگری برای فراگیری دانش و آموزش نداشته‌­اند بوده است بلکه کوشیده‌­است به آنان زندگی و مهرورزی و  همزیستی را نیز بیاموزد.

 والاترین و برجسته­‌ترین آماج آموزگاران و دست اندرکاران آموزشگاه «فرهنگ» پرورش کودکانی است که خویشتن خویش را باور کنند، خود را و همه­‌ی انسان­ها و زمین و درخت و همه‌­ی جانداران روی زمین را پاس داشته و برایشان ارزشمند و گرامی باشد و راه بهره‌­مندی درست از آنها را بیاموزند. انسان‌هایی بار بیایند که زندگی و آسایش و آرامش را نه تنها برای خود که برای همه­‌ی انسان­‌ها و زنده جانان زمین بخواهند و کوشیده­‌ایم زبان ما برای آموزش این آموزه­‌ها، زبان مهر و شادی و گرامی داشت کودکان باشد. کوشیده ایم کودکانی که به این آموزشگاه می آیند از پیورزی و نژادپرستی و بیزاری و جنگ و دیگر کژیها به دور باشند و کودکانی پرورش دهیم باورمند به آشتی و هم زیستی و همدیگر پذیری و آبادسازی و خردمندی.

در این ۱۸ سال درهای دبستان «فرهنگ» به روی همه­‌ی کودکانی که نیاز به آموزش و فراگیری دانش داشته­‌اند فرای از نژاد و تبار و دین آنان باز بوده است و از هیچ کوششی برای آموزش آنان دریغ نورزیده است.

هرچند آماج بنیادین و برجسته از راه اندازی آموزشگاه«فرهنگ»، آموزش پایه به کودکان بازمانده از درس بود اما با گذر زمان و شناخت و آشنایی بیشتر با نیازهای کودکان و آموزگاران و خانواده‌­های آنها، در دیگر زمینه­‌ها هم برنامه ریزی و کار شد که می­توان به گونه‌ای کوتاه از نمونه‌­های زیر یاد کرد:

  • برگزاری دوره­‌های آموزشی آموزگاری، روان شناسی کودک، و دیگر درسهای پرورشی و بهداشتی برای بانوان و با همکاری دانش آموختگان دانشگاه­ها و استادان آموزش و پرورش.
  • برگزاری دوره های فرزندپروری و آشنا نمودن خانواده­‌ها و بویژه مادران با چگونگی روبرو شدن با دشواری­‌هایی بالیدن کودکان.
  • برگزاری دوره های آموزش بهداشت فردی و آشنایی با دشواری­ها و آمادگی­‌های بایسته برای گذر از کودکی به بزرگ سالی برای دختران و پسران.
  • برگزاری دوره­‌های کتابخوانی و راه اندازی کتابخانه برای دانش آموزان و کودکان پناهجو.
  • برگزاری دوره­‌های شاهنامه‌­خوانی و آشنایی دانش آموزان با گنجینه­‌های ادبیات فارسی.
  • برگزاری دوره های داستان نویسی و ترانه­‌سرایی برای کودکان و نوجوانان.
  • برگزاری کارگاه­‌های سبک زندگی و آشنا نمودن بچه‌­ها با روش‌­های درست پوشش و گفتگو و خورد و خوراک و …
  • برگزاری کلاس­‌های آموزش زبان انگلیسی و رایانه برای دانش آموزان.
  • برگزاری دوره­‌های سوادآموزی بزرگسالان برای بانوان بازمانده از آموزش و مادران.
  • برگزاری جشن­های آیینی و باستانی مانند جشن نوروز و جشن یلدا و مهرگان و …
  • برگزاری کارگاه‌­های آشنایی با زیست بوم و راه­‌های پاسداری و نگهداری از آن.
  • برگزاری جشنواره­‌های خوراکی­‌ها مانند آش و دیگر خوارکی­‌های آیینی.

و …